نشست ها ونقدها

مطالعات فرهنگی (جلسه اول)

 

 

مطالعات فرهنگی برای اولین بار در دهه ی 60 در انگلستان باب شد در ایران هم حدود 13 سال است که دردو دانشگاه تهران و علامه طباطبائی به صورت درسی در رشته های روزنامه نگاری، ارتباطات و جامعه شناسی تدریس می شود.

مطالعات فرهنگی چیست؟

 مطالعات فرهنگی مجموعه آثار گوناگونی با جهت گیری‌های متفاوت و معطوف به تحلیل انتقادی اشکال و فرایند‌های فرهنگی در جوامع معاصر و نزدیک به معاصر است.

مطالعات فرهنگی – جامعه شناسی و نظریه‌های اجتماعی و نظریه‌های ادبی و مطالعات فیلم و ویدئو و انسان شناسی فرهنگی و تاریخ و نقد هنررابرای مطالعه ی پدیده‌های فرهنگی در جوامع صنعتی ترکیب می کند.یک فعالیت بینا رشته ای است، یک رشته آن نقد فیلم است، یک طرف آن انسان شناسی، طرف دیگر نقد موسیقی، طرف دیگرش مطالعات فرهنگی، یک طرف جامعه شناسی را در برمی گیرد.در مطالعات فرهنگی به طور مثال به مد، فرهنگ عامیانه، باورهای عامیانه پرداخت می شود. مطالعات فرهنگی به حوزه هایی می پردازد که رشته های آکادمیک که کمتر به آن پرداخته اند.

پژوهشگران مطالعات فرهنگی اغلب بر این موضوع متمرکزند که چطور پدیده ای خاص به ایدئولوژی، نژاد، طبقه اجتماعی یا جنسیت مرتبط می شود.

مطالعات فرهنگی در مطالعه معانی و رویه های زندگی روزمره به کار می رود.

رویه‌های فرهنگی شامل روش های مردم برای انجام کارهای خاص مثل تماشاکردن تلویزیون یا غذاخوردن در فرهنگی معین است. معانی خاص به روش‌هایی که مردم در فرهنگ‌های معین کارهایی را انجام می دهند پیوسته است.

در استفاده عام‌تر ولی جداگانه عبارت مطالعات فرهنگی گاهی به مثابه مترادف غیردقیق مطالعات منطقه ای به کار می رود.یعنی مطالعه آکادمیک فرهنگ‌های خاص در دپارتمان‌هاو برنامه‌های درسی مثل مطالعات اسلامی، مطالعات آسیایی، مطالعات آفریقایی، مطالعات آفریقایی‌های آمریکا....

ویژگی‌های مطالعات فرهنگی به شرح ذیل است:

الف)هدف مطالعات فرهنگی وارسی موضوعات با استفاده از اصطلاحات مرتبط با رویه های فرهنگی و نسبت شان با قدرت است.

ب)هدف فهم فرهنگ در تمام اشکال پیچیده ی آن و تحلیل زمینه‌های سیاسسی و اجتماعی است که فرهنگ خودش را در آن‌ها نشان می دهد.

ج)موقعیت و هدف این رشته یعنی مطالعات فرهنگی هم نقد و عمل سیاسی است.

د) مطالعات فرهنگی تلاش می کند تقسیم دانش را برای چیرگی بر شکاف بین اشکال ضمنی یعنی دانش فرهنگی و عینی روشن سازد و دوباره وفق دهد. مطالعات فرهنگی می کوشد شکافی را که بین اشکال ضمنی دانش فرهنگی و دانش غیرفرهنگی است را پرکند.

ه) مطالعات فرهنگی به ارزیابی اخلاقی جامعه ی مدرن و جبهه ی رادیکال عمل سیاسی متعهد است.بسیاری از چهره‌های شناخته شده و مطرح در مطالعات فرهنگی جهت گیری‌های متنوع و تا اندازه ای متفاوت نسبت به موضوعات مورد نظر خود دارند و طیف گسترده ای از نویسندگان و متفکران را شامل می شوند همه ی این‌ها در پی ناکافی بودن و نابسندگی رشته‌های آکادمیک موجود در دانشگاه‌ها و محافل علمی به بعضی تفاوت‌های طبقاتی و منطقی و بعضی اشکال نوین فرهنگ عامه، فرهنگ جوانان و ضد فرهنگ‌هاو نیز اشکال فراگیر رسانه‌ها و تبلیغات است.

تاریخچه پیدایش مطالعات فرهنگی

متخصصان درانگلستان و در ایالات متحده آمریکا صورت‌های بعضا متفاوتی از مطالعات فرهنگی را پس از پیدایش این حوزه در دهه ی 1970 بست دادند.گونه ی انگلیسی مطالعات فرهنگی در دهه ی 1960 و بیش‌تر تحت تاثیر ریچارد هایدیگرو استوارت هال در مرکز مطالعات فرهنگی معاصر در دانشگاه بیرمنگام بست داده شده است.

گونه ی انگلیسی مطالعات فرهنگی دیدگاه‌های چپ گرایانه و سیاسی را شامل می شود.

در مقابل گونه ی آمریکایی مطالعات فرهنگی از آغاز بیش‌تر درگیر کارکرد‌هاو فهم اختصاصی و سوژه گانی عکس العمل‌های مخاطب به فرهنگ توده ای شد.

طرفداران مطالعات فرهنگی درباره‌ی جنبه‌های آزادی بخش هوادارن فرهنگ توده ای می نویسد. هرچند تفاوت بین شاخه‌های آمریکایی و انگلیسی مطالعات فرهنگی دراین سال‌ها کمرنگ شده است.

 

 

زهرا فیروزی راد

نوشتن دیدگاه

لطفا نظرات را کوتاه بنویسید و از الفاظ مناسب استفاده کنید تا امکان انتشار آن را داشته باشیم و یا مجبور به حذف آن نشویم
با تشکر


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید